كرانه گمنام

تاریخ ، فرهنگ ، ادبیات ، آداب و رسوم و موسیقی قوم لر و مردمان کهگیلویه و بویراحمد

پوشاک مردم کهگیلویه و بویراحمد ( بخش نخست ) :
نویسنده : فربد نیک اقبال - ساعت ٢:۱٩ ‎ق.ظ روز دوشنبه ۱۸ تیر ۱۳۸٦
 

                                              شناختی از پوشاک قوم لر  ( 1 )

                                              استان کهگیلویه و بویراحمد

   " بخش نخست ( پوشاک مردان ) "

پوشاک زنان و مردان این سامان ، امروزه تغییرات فراوان و کلی کرده و از سنت دیرینه خود که تا دهه های اخیر

حکمفرما بوده ، فاصله گرفته است.در این مختصر نوشتار به فرم لباس مردمان کهگیلویه و بویراحمد در قالب

سنتی و دیرین آن میپردازیم.

پوشاک مردان :

در گذشته پوشاک مردان کرانه گمنام عبارت بوده از: جبه ، دلگ ﴿ dalg ) ، شال ، پیراهن بدون آهار و یقه با

آستین گشاد ، زیرشلوار ، گیوه  و  کلاه.که به توصیف هریک خواهیم پرداخت .

* جبه که در گویش محلی جقه ( jeqa )  است و از جنس پشم گوسفند و بسیار نازک و کرم رنگ و تا زانو می  -

  آمده و بوسیله نخ ابریشمی به نام زناره  ( zonara ) که با زنار فرق دارد بصورت ضربدر ، مانند شکل خفتان در

  شاهنامه فردوسی به دور سینه بجای دگمه پیچیده می شده است. جبه دارای آستین گشاد و کوتاه بوده و

  اغلب در جنگها مورد استفاده مردان قرار می گرفته. همانگونه که بیان شد زناره zonara بندهایی است که

  برای بستن " جقه " بکار میرفته است ، بدین صورت که از سر شانه بزیر بغل میرفته و جقه را محکم نگاه می -

  داشته است.

* دلگ مردانه نیز به شکل جقه و شبیه به ( ربدوشامبر ) کوتاه از جنس پارچه اطلسی و دارای آستر بوده و رنگ

  سفید گلدار آن مرسوم بوده است. دلگ بلند و فاقد دگمه بوده ، یقه ندارد و جلوی آن سرتاسر باز است.چیزی

  شبیه به ردا .در ناحیه کمر روی دلگ ، شال بسته می شد.

* شال ، پارچه ای سفید رنگ یا کرم رنگ بوده است که تا 10 متر درازا داشته و آنرا بر روی دلگ بدور کمر می-

  بسته اند.طریقه بستن آن بدور کمر به این شکل بوده که ابتدا از قسمت پهن پیچیدن آن آغاز می شده و بعد

  انتهای قسمت باریک را در زیر یک لایه آن فرو می کردند.در زیر دلگ پیراهنی بدون یقه و آهار ، با آستین گشاد

  که با تار نخی بسته می شد وجود داشت.رنگ شال معمولا سفید و یا تریاکی رنگ بوده و در مراسم عروسی

  و میهمانی از آن به همراه دلگ و برای محکم نگاه داشتن دلگ استفاده می شده است.

* پایین تنه مردان را زیر شلوار می پوشاند که در قسمت پایین تنگ تر بوده است.و عکس آن در نزد بختیاریها

  مرسوم است.این تن پوش شبیه به پیژامای کردها بوده و اختلاف آن با شلوار کردها فقدان جیب در نوع لری

  آن است.

* کفش شامل گیوه یا ملکی ( melki ) که رویه اش از پنبه تاب داده و تخت آن چرمین یا پلاستیکی است.در این

  نوع پا پوش بالاتر از پاشنه ، چرمی بلند دوخته می شود که برای راحت پوشیدن آن بکار می رود و خود نوعی

  پاشنه کش محسوب می شود.روی نوک تیز جلوی آن تکه چرمی که درازایش تا 3 سانتیمتر می رسد ، برای

  زینت بخشیدن گذاشته می شد.رنگ گیوه نیز سفید است.

* کلاه مردان این دیار به شکل کاسه و سفت و محکم و از جنس پشم گوسفند بوده است. رنگ خاکستری و

  نیز مشکی آن مورد استفاده قرار می گیرد. علاوه بر آن کلاه دیگری نیز وجود داشته به نام شب کلاه و از

  جنس پشم به رنگ خاکستری یا کرم که البته بسیار نرم است.

*  کسانی که به کار شبانی ( چوپانی ) اشتغال داشته اند در زمستان تن پوشی نمدی می پوشیده اند که آنرا

  کردک ( kordak )  می گویند.این تن پوش بدون آستین و دگمه بوده و تا زانو می رسد. باران از آن عبور نمی کند

  کردک ، از بالا تا پایین یکسان و فاقد انحنا است.

در نوشتار بعدی ( بخش دوم ) به پوشاک زنانه قوم لر  استان کهگیلویه و بویراحمد خواهیم پرداخت.


 
comment نظرات ()