كرانه گمنام

تاریخ ، فرهنگ ، ادبیات ، آداب و رسوم و موسیقی قوم لر و مردمان کهگیلویه و بویراحمد

پوشاک مردم کهگیلویه و بویراحمد ( بخش دوم ) :
نویسنده : فربد نیک اقبال - ساعت ٦:٠٧ ‎ب.ظ روز سه‌شنبه ٢۳ امرداد ۱۳۸٦
 

                                              شناختی از پوشاک قوم لر  ( 2 )

 

                                                   استان کهگیلویه و بویراحمد

 

  " بخش دوم ( پوشاک زنان ) "

 

پوشاک زنان این سامان برخلاف پوشاک مردان کمتر دستخوش تغییر گردیده است.شکل و شمایل سنتی خود

 

را حفظ کرده ، فقط به لحاظ جنس به تناسب زمان و مکان تغییراتی را در بر داشته است.

 

رنگ های قرمز، تند و شاد از رنگهای مورد پسند زنان به حساب می آید.از جمله انواع پوشاک زنان که کهنه و

 

متروک افتاده و امروزه کمتر استفاده می شود یکی ، دستمال لاکی یا به دیگر عبارت چارقد لاکی و لچک

 

می باشد. چارقد لاکی به رنگ مشکی و دارای خط هایی قرمز و از جنس ابریشم مصنوعی است. انتهای آن

 

ریشه ریشه است . به دور سر پیچیده می شد و با یک گره آن را به پشت سر  رها می کرده اند که تا کمر پایین

 

می آمده و در زیر آن روسری و لچک بسته می شده است.

 

   * لچک : ( lachak ) از به هم دوختن دو تکه پارچه بر روی هم به قسمی که جلوی آن دارای انحنا و فرورفتگی

 

                و در قسمت عقب سر مدور بریده می شد و با دوخت نخهای ممتد از روی آن پیوستگی دو تکه

 

                پارچه بیشتر بوده است. لچک هایی که برای میهمانی و یا عروسی دوخته می شد با سکه های

 

               طلا و یا نقره گوشه دار مزین می گشته است.

 

لباس زنان این سامان تشکیل شده از : روسری ، دلگ یا ارخلق ، جومه ، زیرپوش ، تمبون ، جوراب و کفش.

 

اینک به شرح هر کدام از این پوشاک ها خواهیم پرداخت.

 

::: روسری:روسری که با نام کهنه هم خوانده می شودارچه نازک و مشبک و سیاه رنگی است که برای دختران

 

                 سفید و یا رنگارنگ مورد استفاده است.به شکل لوزی برش داده می شود و پولک هایی بر آن

 

                  می دوزند.و به وسیله سوزن قفلی در زیر گلو بسته می شود.

 

::: دلگ : dalg - که با نام ارخلق  arxaleq نیز خوانده می شود . دلگ زنان با دلگ مردان تفاوت دارد. از جنس

 

             مخمل و به رنگهای بنفش و قرمز و سبز و مشکی مورد استفاده قرار می گیرد.دارای آستری از نوع

 

              چیت گلدار است و آستین آن تنگ و چسبنده به بازو و سر آستین آن گشاد است.دو تکه پارچه از

 

              جنس مخمل برش داده شده  و در دو پهلوی دلگ دوخته اند که چند لایه پارچه درون آن می نهند و با

 

              دوختن نخهای ممتد آنرا ضخیم می کنند و برای زیبایی بیشتر چند سکه طلا یا نقره گوشه دار  نیز به

 

               پایین یا دور آن می دوزند.اطراف و سر آستین دلگ را نوار یا یراق که در گویش محلی قیطون که همان

 

            قیطان است به رنگهای طلایی یا قرمز یا سبز می دوزند . جلوی دلگ باز است و برای بستن سرآستین

 

               آن  از دگمه های فلزی که بر روی هم سوار می شوند استفاده می کنند. یقه آن بدون آهار است و

 

             تا ابتدای برجستگی سینه باز می شود. زیر بغل آن بصورت مثلثی و باز است تا ضمن جریان داشتن

 

             هوا ، حرکت دست ها نیز به راحتی انجام گیرد.

 

::: جومه : joma - که آنرا به تعبیری پیراهن باید نامید.تا قوزک پا می رسد و در دو پهلو چاک بلندی دارد که از

 

             قوزک تا بالاتر از زانو است و در راس چاکها دو سکه نقره ای دوخته شده که مانع پاره شدن و یا بالا رفتن

 

             پیراهن می شود. جومه آهار یقه ندارد و دو دگمه یا بیشتر در قسمت پشت گردن است. جلوی آن گرد

 

              است.

 

::: زیر پوش : پارچه ای است نازک با آستین کوتاه دارای دو چاک در دو پهلو که در رنگهای مختلف مورد استفاده

 

                   قرار می گیرد.

 

::: تمبون : Tombon - که نام دیگر آن زرجومه zerjoma  به معنی پایین تر از پیراهن است.نقش دامن را در لباس

 

                زنان شهری دارد.شامل چند لایه پارچه به طول 7 تا 20 متر در رنگ های مختلف است و پایین تر از

 

                قوزک پا و با نخ بافته ابریشمی  یا پشم بافته شتر به کمر بسته می شود.

 

               در میهمانی و یا عروسی پوشیدن 5 تا 6 تمبون الزامی است.رویین آن گرانترین آنان و به دورش چند

 

                نوار یا قیطان رنگی دوخته می شود . پایین تمبون که حاشیه یا دمه dama  نام دارد، چین های ممتد

 

                و بیشتر سیاه رنگ می باشد.

 

                زیرین آن که شلیته گفته می شود قرمز رنگ و همیشه پوشش دیگری بر روی آن قرار دارد.

 

           ( در بخش گالری تصاویر می توانید نمونه هایی از پوشش مردان و زنان قوم لر را مشاهده فرمایید . )

 

 

 

 

 


 
comment نظرات ()